2ورزش در قرآن

ورزش در قرآن

قسمت دوم

حضرت موسی (علیه السّلام) جوانی نیرومند

در قرآن کریم، درباره¬ی حضرت موسی(علیه السّلام) چنین می¬خوانیم:
(( وَلَمّا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَاسْتَوی اتَیْناهُ حُکْماً وَ عِلْماً وَ کَذلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنینَ1 ؛
هنگامی که [موسی] نیرومند و کامل شد، حکمت و دانش به او دادیم، و این گونه نیکوکاران را جزا می¬دهیم.))
(( اشد)) ازماده¬ی شدت، به معنای نیرومند شدن است، و (( استوی)) ازماده¬ی استواء به معنای کمال خلقت و اعتدال آن است.2
گویا یک نحو ارتباط بین سلامتی و نیرومندی جسمانی و یاد گرفتن حکمت و دانش وجود داشته باشد، و شنیده نشده که هیچ یک از پیامبران الهی- که تعداد آن ها در روایات اسلامی124000 نفر ذکر شده است- ضعیف و یا ناقص الخلقه بوده باشند. در مورد جانشینان دوازده گانه¬ی پیامبر اعظم الشان اسلام نیز چنین است. به همین جهت است که در آیه¬ی مذکور فرمود: هنگامی که موسی نیرومند و کامل شد، حکمت و دانش به او دادیم.
در ادامه¬ی این داستان می¬خوانیم که موسی (علیه السّلام) از قصر فرعون- که در خارج شهر قرار داشت- خارج شده و وارد شهر می¬شود. به محض ورود به شهر، متوجه می¬شود که یکی از پیروان او با یکی از مأمورین فرعون- که می-خواست از او بیگاری بکشد- درگیر شده و توان کافی برای دفاع از خویشتن را ندارد.
هنگامی که چشم شخص با ایمان به موسی(علیه السّلام) می¬-افتد( و با توجه به این که می¬دانست موسی مردی نیرومند و ورزیده است) از او یاری می¬طلبد.
(( وَدَخَلَ الْمَدینَـﺓَ عَلی حینِ غَفْلَـﺓٍ مِنْ اَهْلِِها فَوَجَدَ فیها رَجُلَیْنِ یَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شیعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذی مِنْ شیعَتِهِ عَلَی الَّذی مِنْ عَدُوِّهِ3 ؛
[موسی] در موقعی که اهل شهر در غفلت بودند، وارد شهر شده، ناگهان دو مرد را دید که به جنگ و نزاع مشغولند؛ یکی از پیروان او بود و دیگری از دشمنانش.آن یکی که از پیروان او بود، از وی در برابر دشمنش تقاضای کمک کرد)).
[موسی] که دارای روحیه¬ی دفاع از مظلوم در برابر ظالم بود، بلافاصله به کمک مظلوم شتافته، با ظالم درگیر می-شود. او تنها با زدن یک مشت به سینه¬ی دشمن، او را از پای درمی¬آورد.
نکته¬ی قابل توجه در این جا این است که حضرت موسی(علیه السّلام) قدرت و توان خویش را در جهت دفاع از مظلوم و مبارزه با ظالم به کار می¬گیرد، همان گونه که شیرخدا، حضرت علی مرتضی(علیه السّلام) بود و به فرزندان خویش وصیّت فرمود:
(( کُونا لِلظّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً4 ؛ همواره دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید.))
آن گاه موسی به خاطر این قتل ناخواسته که انجام داده به درگاه خدا استغفار می¬کند.
پس از این که توبه¬اش پذیرفته می¬شود، به شکرانه¬ی این نعمت، با خدای خویش پیمان می¬بندد که هیچ گاه پشتیبان مجرمان نباشد؛ یعنی با فرعونیان همکاری نکند و در کنار ستمدیدگان باشد.
پس از این ماجرا، موسی(علیه السّلام) مجبور می¬شود از آن شهر بگریزد. وسیله¬ی نقلیه در اختیار ندارد و از طرفی باید به سرعت از شهر خارج شود.پیاده به راه می¬افتد و آن قدر پیاده روی می¬کند که کفش¬هایش پاره می¬شوند. با پای برهنه و شکم گرسنه به راه ادامه می¬دهد و این راه پیمایی، هشت روز به طول می¬انجامد. وی برای رفع گرسنگی، از گیاهان بیابان و برگ درختان استفاده می-کند.5
کم¬کم دور نمای شهر(( مدین)) در افق نمایان شده و موجی از آرامش بر قلب او می¬نشیند. وقتی نزدیک شهر مدین می¬رسد، گروهی از چوپانان را می¬بیند که برای سیراب کردن چهارپایان خود، بر سر چاهی اجتماع کرده¬اند و پایین¬تر از آن ها دو زن را می¬بیند که کناری ایستاده و از گوسفندان خود مراقبت می¬کنند، اما به چاه نزدیک نمی¬شوند. وضع این دختران که بسیار متین و با عفت نیز به نظر می¬رسند و در گوشه¬ای ایستاده¬اند و به آن ها فرصت استفاده از آب داده نمی¬شود، توجه موسی (علیه السّلام) را به خود جلب می¬کند؛ به سوی دختران رفته می-پرسد:
کار شما چیست؟ چرا پیش نمی¬روید و گوسفندان خود را سیراب نمی¬کنید؟ می¬گویند: ما گوسفندان خود را سیراب نمی¬کنیم تا چوپانان همگی حیوانات خود را آب دهند و بروند و ما از باقیمانده¬ی آب استفاده کنیم.
موسی پیش رفته و چوپانان را از سر چاه کنار زده و به آنان اعتراض می¬کند. وضع چاه به گونه¬ای بود که دارای یک سطل بزرگ بود که آن را چندین نفره از چاه بالا می-کشیدند و شاید دختران جوان نیز که کناری ایستاده بودند، به همین خاطر بود که نمی¬توانستند خود از آن چاه، آب بکشند و می¬بایست از آبی که چوپانان دیگر بالا می¬کشیدند و اضافه می¬آمد استفاده می¬کردند. از این گذشته، سنگ بزرگی نیز بر سر چاه بود که چوپانان برای محافظت از چاه، آن را بر روی آن می¬گذاشتند و برداشتن آن مستلزم نیروی هفت تا ده نفر جوان نیرومند بود.6
چوپانان که مطمئن بودند موسی(علیه السّلام) به تنهایی نمی¬تواند از چاه آب بکشد، به کناری رفته و می¬گویند: بفرما، اگر می¬توانی آب بکش. موسی (علیه السّلام) با این که به شدت خسته و گرسنه بود، پیش رفته و با قدرت کم نظیر خویش سنگ را به سویی پرتاب می¬نماید و سپس به تنهایی و با همان سطل بزرگ برای گوسفندان آن دو دختر جوان( که دختران حضرت شعیب پیامبر بودند) آب کشیده و گوسفندان آن ها را سیراب می¬نماید. آن گاه از شدت خستگی و گرسنگی در زیر سایه¬ی درختی به استراحت پرداخته و از خداوند طلب خیر می¬کند.7
علامه¬ی طباطبایی می¬فرماید:
اکثر مفسران، این گفته¬ی موسی را که در دعای خود عرض کرد: (( پروردگارا ! هر خیر و نیکی بر من فرستی، من به آن نیازمندم)) چنین تفسیر کرده¬اند که از خداوند متعال مقداری غذا درخواست کرد تا گرسنگی خود را با آن درمان نماید؛ بنابراین بهتر است مراد و منظور موسی از آن چیزی که خداوند به او عطا فرموده را همان قوت و قدرت بدنی او بدانیم. همان قوتی که کارهای خداپسندانه¬ای همچون دفاع از آن مرد اسراییلی، فرار از دست فرعون و سیراب نمودن گوسفندان حضرت شعیب را با آن انجام می¬داد. پس اظهار فقر به این قدرت بدنی که خدا به او عنایت فرموده،کنایه از اظهار فقر به آن غذایی است که بتواند به وسیله¬ی آن، قدرت بدنی خود را حفظ نماید.8
در این هنگام، ناگهان یکی از آن دو دختر- در حالی که با نهایت حیا گام برمی¬داشت- به سراغ او آمد و گفت: پدرم از تو دعوت می¬کند تا مزد سیراب کردن گوسفندان را به تو بپردازد.9
دختر پیشاپیش حرکت می¬کند و موسی از پی او روان می¬شود. در بین راه باد می¬وزید و لباس¬های دختر این سو و آن سو می¬رفت. موسی که خدا را در نظر داشته و دوست ندارد به ناموس دیگران- ولو با نگاه کردن- خیانت کند، به دختر می¬گوید: من از پیش حرکت می¬کنم و تو از پشت سر، راه را به من نشان بده. وقتی به خدمت حضرت شعیب(علیه السّلام) می¬رسد، داستان خود را برای او تعریف می¬کند. آن گاه یکی از آن دو دختر به پدر پیشنهاد می¬کند که موسی را استخدام نماید و در ادامه، دلیل این پیشنهاد و انتخاب را چنین بیان می¬کند:
(( اِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأجَرْتَ الْقَوِیُّ الاَمینُ10 ؛
همانا بهترین کسی که می¬توانی استخدام کنی، آن کسی است که قوی و امین باشد.))
می¬بینیم که در این جا قوی بودن به عنوان یک مزیت و امتیاز برای حضرت موسی(علیه السّلام) به حساب آمده است. البته آن قوی بودنی که با امین بودن همراه باشد. حضرت شعیب (علیه السّلام) نیز با این پیشنهاد موافقت نموده، موسی(علیه السّلام) را به استخدام خویش درآورده و یکی از دخترانش را نیز که (( صفوره)) نام داشت به ازدواج وی درمی¬آورد.
نکته¬ی مهم دیگر این که، به طور معمول، انسان قوی و نیرومند بهتر می¬تواند امانت را حفظ نماید، و ((امین بودن)) با (( قوی بودن)) دارای ارتباط نزدیکی است؛ از این رو در آیه¬ی قرآن، دو کلمه¬ی ((قوی)) و (( امین)) در کنار یکدیگر به کار برده شده¬اند.

قوی بودن از نظر قرآن

با مطالعه¬ی قرآن کریم، متوجه می¬شویم که همیشه قوی بودن در قرآن به عنوان یک عامل مثبت و امتیاز، ارزیابی شده است. برای روشن شدن این مطلب، به برخی از آیات قرآنی در این باره اشاره می¬شود:
1. وقتی بنی اسراییل انتخاب (( طالوت)) را از سوی پیامبرشان(( اشموئیل)) به عنوان رهبر، مورد انتقاد قرار می¬دهند، وی در پاسخ می¬گوید:
(( اِنَّ اللهَ اصْطَفیهُ عَلَیْکُمْ وَزادَهُ بَسْطَـﺓً فِی الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ11 ؛
خداوند او را بر شما برگزیده و قدرت علمی و جسمی وی را از شما افزون¬تر قرار داده است.))
2. درباره¬ی لزوم تقویت بنیه¬ی رزمی و نظامی می-فرماید:
وَاَعِدّوُا لَهُمْ مَااسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّﺓٍ ؛
در برابر آن ها[دشمنان] آن چه توانایی دارید از (( نیرو)) آماده سازید.))
البته این ((نیرو)) تنها شامل نیروهای نظامی و رزمی نبوده، بلکه می¬تواند توانایی¬های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و خلاصه هر چیزی را که می¬تواند ما را در پیروزی بر دشمن یاری دهد، دربرگیرد. حتی در برخی از روایات می¬خوانیم:
(( مِنْهُ الْخِضابُ السَّوادُ13 ؛
یکی از مصداق¬های (( قوّه)) در این آیه، موهای سفید را به وسیله¬ی رنگ، سیاه کردن است.))
یعنی اسلام حتی رنگ موها را که به سرباز بزرگ سال، چهره¬ی جوان¬تری می¬دهد تا دشمن مرعوب گردد، از نظر دور نداشته است واین نشان می¬دهد که چه اندازه مفهوم(( قوه)) در آیه¬ی فوق وسیع است.
3. وقتی قرآن سرگذشت حضرت موسی(علیه السّلام) را بیان می¬فرماید، او را مردی نیرومند و قوی معرفی می-کند. در یک جا می¬فرماید:
(( فَوَکَزَهُ مُوسی فَقَضی عَلَیْهِ 14؛
موسی تنها یک مشت به آن مرد زد و او درگذشت !))
و در جای دیگر می¬فرماید:
(( یا اَبَتِ اسْتَأجِرْهُ اِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأجَرْتَ الْقَوِیُّ الاَمینُ15 ؛
[دختر حضرت شعیب خطاب به وی گفت:] ای پدر! موسی را استخدام کن، همانا بهترین کسی که می¬توانی استخدام کنی، کسی است که نیرومند و امین باشد.))
4. هنگامی که حضرت هود(علیه السّلام) می¬خواهد یکی از نعمت¬های خدا بر قوم خود را برشمارد، می¬گوید:
(( وَزادَکُمْ فِی الْخَلْقِ بَصْطَـﺓً16 ؛ و به جسم شما فزونی داد.))
هم از آیات قرآنی و هم از تواریخ برمی¬آید که آن ها مردمی درشت استخوان، قوی پیکر و نیرومند بودند. از قول آن ها می¬خوانیم:
(( مَنْ اَشَدُّ مِنّا قُوَّﺓً17 چه کسی از ما نیرومندتر است؟))
5. خداوند متعال در آیات متعدد، خود را (( قوی)) می¬نامد. در این جا به برخی ازاین آیات اشاره می-نماییم:
(( عَلَّمَهُ شَدیدُ الْقَوی ذُومِرَّﺓٍ فَا سْتَوی18 ؛
(خدا)19 آن کس که قدرت عظیمی دارد، او [پیامبر] را تعلیم داده است همان کس که توانایی فوق العاده و سلطه بر همه چیز دارد.))
(( اَنَّ الْقُوَّﺓَ لِلّهِ جَمیعاً20 ؛ تمامی قدرت و توانایی از آن خداوند است.))
(( اَوَلَمْ یَرَوْا اَنَّ اللهَ الَّذی خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّﺓً21 ؛
آیا آن ها ندانستند، خدا که آن ها را خلق فرموده بسیار از آنان تواناتر است؟!))
(( لاقُوَّﺓَ اِلاّ بِاللهِ22 ؛ جز قدرت خدا قوّه¬ای نیست.))
(( اِنَّ اللهَ هُوَ الرَّزّاقُ ذُو الْقُوَّﺓِ الْمَتینُ23 ؛
همانا روزی بخشنده[خلق] تنها خداست که صاحب قوت و اقتداری سخت استوار است.))
(( اِنَّ اللهِ قَوِیٌّ شَدیدُ الْعِقابِ24 ؛ همانا خداوند توانا و سخت کیفر است.))
(( اِنَّ رَبَّکَ هُوَ الْقَوِیُّ الْعَزیزُ25 ؛ همانا پروردگار تو مقتدر و پیروزمند است.))
(( کَتَبَ اللهُ لاَغْلِبَنَّ اَنَا وَ رُسُلی اِنَّ اللهَ قَوِیٌّ عَزیزٌ26 ؛ خداوند نگاشته و حتم گردانیده که البته من و رسولانم[ بر دشمنان] غالب شویم که خدا توانا و پیروزمند است.))
اگر قوی بودن، صفت خوبی نمی¬بود، هرگز خداوند، خود را به آن متّصف نمی¬فرمود.

پی نوشت ها:

1. قصص(28) آیه¬ی 14.
2. تفسیر نمونه، ج16، ص 39.
3. قصص(28) آیه¬ی 15.
4. نهج البلاغه، فیض الاسلام، نامه¬ی 47.
5. تفسیرنمونه، ج16، ص 55.
6. تفسیر جوامع الجامع، ص 344.
7. قصص (28) آیه¬ی 24.
8. تفسیر المیزان، ص 25.
9. قصص(28) آیه¬ی 25.
10. همان، آیه¬ی 26.
11. بقره(2) آیه¬ی 247.
12. انفال(8) آیه¬ی 60.
13. تفسیر نمونه، ج7، ص 223.
14. قصص(28) آیه¬ی 15.
15. همان، آیه¬ی 26.
16. اعراف(7) آیه¬ی 69.
17. فصلت(41) آیه¬ی 15.
18. نجم(53) آیه¬ی 5و6.
19. برخی از مفسران، شدید القوی را به جبرییل تفسیر نموده¬اند که این تفسیر چندان مناسب به نظر نمی¬رسد. یکی از ادله¬ی این مدعا این است که خدا معلم پیامبر بوده، نه جبرییل و جبرییل فقط واسطه بوده است.
20. بقره(2) آیه¬ی 165.
21. فصلت(41) آیه¬ی 15.
22. کهف(18) آیه¬ی 39.
23. ذاریات(51)آیه¬ی 58.
24. انفال(8) آیه¬ی 52.
25. هود(11) آیه¬ی 66.
26. مجادله(58) آیه¬ی 21.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار